Posts

Showing posts from June, 2025

मोरोपंतकृत​ कृष्णविजयातील प्रकरणे - ३. "ब्रह्मस्तुति"

Image
  माथा पादरज्याते घे, स्मरती साधुसंघ सादर ज्याते; । जोडुनिया हस्त वनप्रभवोद्भव करि दयांबुवाहस्तवन.​ ॥१॥ "तनुरुचिजितजलदघटा! गुंजाशिखिपिच्छभूषणा! कनकपटा! । स्तविन तुला वनमाळाशृंगकवळवेणुवेत्रधरगोपाळा! ॥२॥ नमन तुला भवशमनाखंडलमुखदेववंदिता! भवशमना! । स्वचरणनिरतमुनिधना! लीलाकृतविश्वसंभवावननिधना! ॥३॥ धन्य म्हणो, वरदेशा! या श्रीवृंदावना किती वरदेशा! । हिंडति पदकमनीयाकृति जेथे, यद्रजोंश पदक मनी या. ॥४॥ होय सकृप​, योज जनीं या तव, नाभ्यमृतस​ध्रदपयोजजनि । मी जरि, तरि यवसाचे या वनिच्या भाग्य हे सदवयव साचे. ॥५॥ श्रुतिशास्त्रनयज्ञांही रचिताही तृप्ति बा तुज न यज्ञाही । गोगोपीस्तनपाने त्वा धरिली तृप्ति तत्सुते जनपाने. ॥६॥ करुणेचा उदधी न त्वत्सम, सर्वेश तू स्वजनहृदधीन​ । हा काम हि मागाया दे मति, जन्मांतरी हि महिमा गाया." ॥७॥

मोरोपंतकृत​ कृष्णविजयातील​ प्रकरणे - २. "बाळक्रीडा"

 वसुदेवोक्ते भर्गप्रतिम ज्ञानी विवेकजितषड्वर्ग​ प्रेमभरे अपवर्ग​-प्रदपद देखावया व्रजा ये गर्ग​ विप्रोत्तम हा नंदे पूजियला सविधि नमुनि सुमहानंदे नामकरण त्याकरवी पुत्रांचे गुप्त उक्तरीत्या करवी भूतभविष्यत्कथन प्रकट करी परि न तो रहस्य विमथन​ “संकर्षण”, “राम”, “बळ” ज्येष्ठाख्या हा द्विषज्जनविरामबळ​ दुसऱ्यास सुखनिधाने “कृष्ण” तथा “वासुदेव” ही अभिधाने x-x-x लागति रांगायाला करिति चरित्रे कवीश्वरां गायाला ते दोघे भाउ रती व्रजनयना देति नान्यशोभा उरति करिति उदार कलीला नाशाया प्रेक्षणीय दारकलीला हरिति मन भ्रम हेला-मात्रे सुख पावती अदभ्र महेला हळु हळु रांगति, लाजे श्री मनि, दे, ते मुनीश्वरां गतिला जे ते सदुदार करीती लीला गोष्ठांत गोपदारकरीती लघु-मंजुळ-सिंजित की लेवविली भूषणें; मधुरसी जितकी ऐकुनि कुतुक मनी या जननीच्या देति करुनि गति कमनीया लघुगति करित मुरडणे जननिकडे जनभये सुचकित मुरडणे तनु भरिती जंबाळे, गळा बळे घालिती मिठी जैं बाळे दाटे पान्हा थानी, सेवावा आग्रहे जगन्नाथानी घेउनिया उत्संगी स्तनपानी सावरूनिया हृत्संगी मुग्ध-स्मित-मित-रदन-श्री-वदन विलोकिती सुखाचे सदन​ हर्षविती जननि, करी अवलंबुनि ...